Povećaj veličinu slova Vrati na prvobitnu veličinu slova Samnji veličinu slova štampaj štampaj
 

Pošalji prijatelju

Naše pare

22. 07. 2016.

Autor: U.Urošević Izvor: Boom 93

Punjenje budžeta

Budžet, na engleskom i francuskom „novčanik“, „kesa“, predstavlja preraspodelu novčanih prihoda i rashoda države za jednu godinu. Budžet je plan prihoda i njihovih izvora i rashoda po nameni i organima koji te rashode mogu da naprave. Pokušajmo da pojasnimo odakle novac u tom novčaniku.

Budžet ima karakter zakonskog akta koji na predlog Ministarstva finansija i Vlade, odnosno odeljenja za budžet i finansije i gradskog (opštinskog) veća usvaja Skupština.

Rasprave o budžetu u Skupštini uvek su žustre. Budžet se odnosi na jednu godinu koja se naziva „budžetska godina“. Budžetska godina može da se poklapa sa kalendarskom (1.januara-

31.decembra), kao što je slučaj u Srbiji ili kao što je slučaj u zemljama zapadne Evrope od 1.oktobra do 30.septembra.

Izraz „budžet“, koji je u ekonomski rečnik ušao preko engleske parlamentarne prakse (tako se

zvala torba u kojoj je Ministar finansija nosio u Parlament predlog prihoda i rashoda za

narednu budžetsku godinu, prvi put je u današnjem značenu upotrebljen 1806. godine. Pored

državnog budžeta u ekonomskoj teoriji, prihvaćen je izraz porodični budžet – ukupni prihodi i

rashodi jedne porodice.

Najjednostavnije, budžet predstavlja novčanik države. Taj novčanik se puni i prazni tokom godine i jednom godišnje se pravi presek između punjenja (prihodi) i pražnjenja (rashodi). Budžet može da bude u suficitu (višak novca) ili deficitu (manjak novca za finansiranje planiranih aktivnosti).

 

Izvori novca u budžetu

 

Izvor novca u budžetu su porezi koje plaćaju građani i poslovni sektor.  Budžet utvrđuje i troši država, lokalna samouprava, odnosno Skupština, gradonačelnik, tj. političke partije na vlasti.

Država ne stvara novac. Tako da izjave „dala mi država penziju ne stoje“. Da bi se prikupio novac za penzije mora da postoji proizvodnja, odnosno biznis koji stvara taj novac. Država koja štampa pare bez proizvodnje koja je pokriće, stvara situaciju da je taj novac postane bezvredan.

 

Porez na dohodak, dobit i kapitalne dobitke

 

Budžet jedne lokalne samouprave puni se iz poreza na dohodak, dobit i kapitalne dobitke.

Porez na dobit plaća preduzeće, a ne pojedinac. Građanin plaća porez na dohodak i to su dve potpuno različite stvari.

Samostalne trgovinske radnje (kiosci, kafići…) ne plaćaju porez na dobit, oni plaćaju porez na dohodak. STR je “pravno lice” međutim tretira se kao “građanin” a ne kao korporacija.

Stopa poreza na dobit pravnih lica iznosi samo  15%. To je izuzetno niska stopa. Prosečna stopa u EU je 24%, a u SAD i Švedskoj se kreće i od 30% do 50%. Švedska “socijalna država” jer njihove kompanije plaćaju visok porez na dobit.

Porez na kapitalni dobitak plaća se u slučajevima kada se proda postojeća imovina, a kupi nova za manje para. Na razliku u ceni naplaćuje se porez.

Građani koji zbog krize sve češće prodaju veće stanove i kuće da bi kupovinom manje nekretnine došli do nešto novca previđaju činjenicu da će na razliku između prodajne i kupovne cene morati da plate porez na kapitalnu dobit u iznosu od 15 odsto.

Prognozirani prihodi u budžetu Požarevca od poreza na dohodak, dobit i kapitalne dobitke iznose nešto više od polovine ukupnih prihoda na godišnjem nivou, oko 1,2 milijarde dinara.

 

Porez na imovinu

 

Porez na imovinu, zapravo obuhvata porez na imovinu, porez na nasleđe i poklon i porez na prenos apsolutnih prava.

Porez na imovinu se utvrđuje za celu kalendarsku godinu ( odnosno od dana nastanka poreske obaveze do kraja godine ) i plaća se trоmеsеčnо, i to u rокu оd 45 dаnа оd dаnа pоčеtка trоmеsеčја.

Dо dоnоšеnjа rеšеnjа о utvrđivаnju pоrеzа zа poresku gоdinu pоrеz sе plаćа акоntаciоnо, u visini оbаvеzе zа pоslеdnjе trоmеsеčје gоdinе која prеthоdi gоdini zа којu sе utvrđuје i plаćа pоrеz!

Razliku između poreza utvrđenog Rešenjem organa JLS i akontaciono uplaćenog poreza na imovinu za tromesečje za koje je poreska obaveza dospela, obveznik je dužan da uplati u roku od 15 dana od dana dostavljanja prvostepenog rešenja o utvrđivanju poreske obaveze.

Ova vrsta poreza u požarevačkom budžetu čini tek šestinu ukupnih prihoda u toku godine.

Ostatak otpada na ostale poreske prihode i neporeske prihode, donacije, transfere... o kojima ćemo tek pisati.

 

Tekst je deo projekta „Gde idu naše pare“ koji je finansijski podržao Grad Požarevac u okviru sufinansiranje projekata medijskih sadržaja iz oblasti javnog informisanja u 2016. godini.

 

 

 

 

Nema komentara.

Ostavi komentar